Dysphagia Knowledge Hub — 吞嚥困難知識庫

Emergency: Ano ang Gagawin Kapag Nangapos ang Inyong Employer (Choking Response para sa mga DH sa HK)

BABALA — BASAHIN ITO NGAYON, HUWAG HINTAYIN ANG EMERGENCY: (1) Kung hindi makahinga at hindi makapag-ubo ang inyong employer — KUMIKILOS KA AGAD. Tawagan ang 999 at simulan ang back blows + abdominal thrusts. (2) Kung may ubo pa rin — huwag gumawa ng Heimlich, hinusugan na ng katawan ang sarili. (3) 999 ang emergency number sa Hong Kong, HINDI 112.

Dalawang Uri ng Pagkapos

Bago kumilos, mabilis na alamin kung alin sa dalawang sitwasyon ang kinakaharap mo. Ang maling pagtugon ay maaaring magdulot ng mas malaking pinsala.

Uri 1: Banayad na Obstruction (Mild Obstruction)

Mga Palatandaan:

Ang employer ay nakakaubo pa rin — kahit mahina
Maaaring makapag-salita sila, kahit mahirap
Mukha ay normal na kulay o bahagyang pamumula
Nagpapakita ng distress ngunit conscious at gumagalaw

Ang Tamang Aksyon: HUWAG GUMAWA NG HEIMLICH. HINUSUGAN NA NG KATAWAN.

Nananatili sa tabi nila
Hinihikayat silang magpatuloy na mag-ubo nang malakas: “Mag-ubo ka nang malakas! Itulak mo palabas!”
Huwag hawakan ang likod o tiyan sa pagkakataong ito — maaari mong hadlangan ang natural na proseso ng pag-ubo
Subaybayan nang maingat. Kung huminto ang pag-ubo at hindi pa nailabas ang harang, ito ay maaaring lumala sa Severe Obstruction

Uri 2: Matinding Obstruction (Severe Obstruction)

Mga Palatandaan — ALINMAN SA MGA ITO:

Hindi na makahinga — walang ingay ng paghinga o labis na pagsisikap
Hindi makapag-ubo o walang lakas na ubo
Hindi makapagsalita o simpleng humawak sa lalamunan (universal choking sign)
Labi at mukha ay nagiging asul o abo (cyanosis)
Nawawala ang kamalayan

KUMILOS AGAD. BAWAT SEGUNDO AY MAHALAGA.

Heimlich Manoeuvre para sa Nakaupo o Nakatayo (Hakbang-Hakbang)

Ang Heimlich manoeuvre (abdominal thrusts) ay ang pamantayang interbensyon para sa matinding choking. Ang layunin ay gumamit ng presyon ng hangin mula sa baga upang palabasin ang harang.

Hakbang 1: Iposisyon ang Inyong Sarili

Tumayo o lumuhod sa likod ng inyong employer. Kung nakatayo sila, tumayo sa likod. Kung nakaupo sila sa upuan, tumayo sa likod ng upuan nila at ipatong ang iyong mga braso sa kanilang katawan. Siguraduhin na ikaw ay matatag at may balanse.

Hakbang 2: Hanapin ang Tamang Lugar sa Katawan

Hanapin ang pusod (navel) ng inyong employer. Ito ang iyong reference point. Ang iyong mga kamay ay dapat nasa pagitan ng pusod at dibdib (sternum) — hindi sa ibaba ng pusod at hindi sa ibabaw ng dibdib. Ang maling posisyon ng kamay ay maaaring magsanhi ng pinsala sa ribs o atay.

Hakbang 3: 5 Back Blows Muna

Bago ang abdominal thrusts, ang Red Cross/BRC guidelines (2021) ay nagrerekomenda ng 5 sharply delivered back blows muna:

Isuporta ang dibdib ng employer gamit ang isang kamay
Gamit ang palad ng iyong iba pang kamay, bigyan ng 5 malakas na hampas sa likod — sa lugar sa pagitan ng dalawang shoulder blades (scapulae)
Bawat hampas ay dapat malakas at naglalayong palabasin ang harang
Suriin muli pagkatapos ng bawat hampas — lumabas na ba ang harang?

Hakbang 4: 5 Abdominal Thrusts (Heimlich)

Kung hindi naalis ng back blows ang harang:

Yumakap sa employer mula sa likod, habang ang iyong mga braso ay nakabalot sa kanilang bewang
Isara ang isang kamay sa isang kamao (fist). Ilagay ang parte ng hinlalaki (thumb side) ng kamao sa tiyan ng employer — sa lugar sa pagitan ng pusod at dulo ng breastbone (sternum)
Hawakan ang kamao gamit ang iyong kabilang kamay
Bigyan ng mabilis, malakas, paalon na pataas na presyon — parang tinutulak mo ang harang palabas at pataas
Bawat thrust ay dapat na hiwalay at malinaw — hindi isang matagalang presyon, kundi mabilis na “jerk”

Hakbang 5: Paulit-ulit Hanggang Maalis o Mawalan ng Malay

Palitan ng 5 back blows at 5 abdominal thrusts. Suriin pagkatapos ng bawat siklus — lumabas na ba ang harang? Kung mawalan ng malay ang employer, agad na ipatong sa lupa at simulan ang CPR. Tawagan ang 999 kung hindi mo pa nagagawa.

Kung ang Employer ay Nakaratay sa Kama

Para sa mga employer na hindi makalakad o laging nakaratay, ang modipikadong pamamaraan ay ginagamit:

Chest Thrusts Method (para sa bedridden):

Iposisyon ang employer sa kanilang likod (supine position)
Tumayo sa tabi ng kama, sa taas ng kanilang dibdib
Ilagay ang iyong mga kamay sa sentro ng dibdib — sa parehong posisyon tulad ng CPR chest compressions
Bigyan ng 5 mabilis at malakas na chest thrusts — pababa at naglalayong palabasin ang harang
Suriin ang bibig — kung nakita mo ang harang, maingat na alisin gamit ang daliri (finger sweep) LAMANG kung nakikita mo ito. Huwag gumawa ng blind finger sweep.
Ulitin hanggang maalis ang harang o dumating ang emergency services

Tawag sa 999 (Emergency Number sa HK)

Sa Hong Kong, ang emergency number ay 999. HINDI 112.

Kung may kasama kang iba, ipasabay sa kanila ang pagtawag sa 999 habang ikaw ay nagsasagawa ng first aid. Kung nag-iisa ka, simulan ang Heimlich — pagkatapos ng isang siklus, kung hindi pa naalis ang harang, tawagan ang 999 habang nagpapatuloy.

Eksaktong Sasabihin sa 999 (sa Ingles):

“Hello, I need an ambulance. My address is [FULL ADDRESS]. My elderly employer is choking — they cannot breathe. I am performing the Heimlich manoeuvre now. Please send help immediately.”

Parehong Script sa Cantonese (para sa reference — pronunciasyon sa brackets):

“你好，我要救護車。我喺[FULL ADDRESS]。我個老僱主係噎到嘅，佢唔到氣。我而家做緊急救法。請快啲嚟。” (Nei hou, ngo yiu gau wu che. Ngo hai [address]. Ngo go lou gouje hai ye dou ge, keui m dou hei. Ngo yi ga jo gan gam gau faat. Cheng faai di lai.)

Pagkatapos Tumawag:

I-unlock ang pintuan ng bahay bago dumating ang ambulansya — mag-alis ng chain lock, i-unlock ang deadbolt
Manatiling naka-on ang linya sa 999 — ang dispatcher ay maaaring magbigay ng karagdagang instruksyon
Kung may katabi kang tao, ipadala siya sa labas upang gabayan ang paramedics papasok

Pagkatapos ng Emergency

Kahit na matagumpay na naalis ang harang at mukha ay normal na ang employer, ang mga sumusunod ay hindi opsyonal:

1. I-dokumento ang Lahat

Agad na itala:

Eksaktong oras ng insidente
Kung anong pagkain/inumin ang kinakain nila
Gaano katagal ang choking episode
Anong first aid ang ginawa mo
Kung tumawag ka ng 999 — oo o hindi, at kung bakit

2. I-ulat sa Pamilya Agad

Tawagan ang pamilya ng employer kahit maaga o huli ng gabi. Ang choking incident — kahit nalutas nang walang ambulansya — ay isang seryosong medikal na kaganapan na dapat malaman ng pamilya.

3. Pumunta sa GP o A&E Kahit Maayos na ang Pakiramdam

Ang Heimlich manoeuvre, lalo na kung ginawa nang paulit-ulit, ay maaaring magsanhi ng pinsala sa ribs, sternum, o internal organs — kahit wala itong naramdamang masakit sa sandaling iyon. Ang medikal na check-up pagkatapos ng choking incident ay palaging inirerekomenda.

Bukod dito, ang choking incident ay senyales na ang kasalukuyang IDDSI texture level ay maaaring hindi na angkop para sa employer. Ang doktor o speech therapist ay maaaring irekomenda ang pagbaba ng texture level (hal. mula IDDSI Level 4 Pureed patungo sa Level 3 Liquidised).

4. I-review ang Diet Texture kasama ang Doktor

Huwag baguhin ang texture ng pagkain nang walang medikal na gabay pagkatapos ng choking incident. Ipaalam sa doktor ang nangyari at humingi ng bagong SLT assessment.

Prevention is Better than Emergency

Ang pinakamabuting emergency response ay ang pag-iwas sa emergency:

Posisyon: Siguraduhin na ang employer ay nakaupo nang tuwid (90 degrees) sa bawat pagkain. Basahin ang gabay sa tamang posisyon sa pagkain para sa dysphagia.
Texture: Sundin ang IDDSI level na itinalaga ng SLT. Huwag magbigay ng pagkain na mas matigas kaysa sa itinakda. Basahin ang gabay sa IDDSI textures.
Huwag nagmamadali: Magbigay ng sapat na oras para sa bawat subo. Huwag pilitin ang employer na kumain nang mabilis.
Subaybayan: Palaging nandoon sa oras ng pagkain. Huwag mag-iwan ng employer na nag-iisang kumakain kung may dysphagia sila.

Sanggunian

British Red Cross. Choking — Adult First Aid. Available at: https://www.redcross.org.uk/first-aid/learn-first-aid/choking. Accessed May 2026.

Resuscitation Council UK. Adult choking algorithm. 2021 Guidelines. Available at: https://www.resus.org.uk.